BİZİM DİNİ ƏQİDƏMİZ (7)



Beşİncİ fəsİl

İmamət

44 – İmamət nədir?

Allah-Taalanın hikməti bunu tələb edir ki, insanları doğru yola yönəltmək üçün Yer üzərinə müxtəlif peyğəmbərlər göndərsin. Eləcə də, Allahın hikmətinə əsasən bu peyğəmbərlərdən sonra hər bir əsrin və zamanın özünəməxsus «İmamı» olmalıdır. Bu imamların vasitəsilə peyğəmbərlərin gətirdiyi din və şəriət müxtəlif təhriflərdən qorunur. Onların rəhbərliyi və köməkliyi ilə hər bir zamanın dini ehtiyacları ödənir, insanlar İlahi peyğəmbərlərin şəriətinə doğru hidayət olunurlar. Əgər İlahi peyğəmbərlərdən sonra imamlar göndərilməsə, Allahın dini müxtəlif təzyiqlərə məruz qalaraq cürbəcür xurafatlara bulanacaqdır. Və beləliklə də, uca kamilliyə yetişmək hədəfilə yaranmış insan, Tanrı tərəfindən kömək olunmadığına (hidayət olunmadığına) görə öz yaranış hədəfini itirərək, zəlalətə doğru yuvarlanacaqdır.

İlahinin göndərdiyi sonuncu din olan İslam dini, müxtəlif xurafatlardan qurtulmaq üçün imamlara daim ehtiyaclıdır. Elə bu səbəbdən də, biz İslam Peyğəmbərindən (s. ə.) sonra hər bir əsrdə və zamanda imamın mövcud olduğuna inanırıq. Qurani-Kərim Tövbə surəsinin 119-cu ayəsində buyurur: «Ey iman gətirən şəxslər! Təqvalı olun və Sadiqlərlə (doğru söz danışanlarla) birgə olun!» Bu ayə müəyyən bir zamana məxsus deyildir. Və daim sadiqlərlə birgə olmağı əmr edir. Heç bir qeyd-şərt olmadan sadiqlərlə olmaq, onlara itaət etmək isə hər bir zamanın özünə məxsus imamı olduğunu yetirir. Və bu imamlara itaət etməyin vacib olduğunu çatdırır. Belə ki, Sünni və Şiə müfəssirlərinin[1] əksəriyyəti yuxarıdakı ayənin şərhində, ona işarə ediblər. Fəxr Razi bu ayənin barəsində ətraflı bəhs etdikdən sonra, yazır: «Ayə hər «səhv edə biləcək» bir şəxsin «məsum, günahsız» bir şəxsə itaət etməsinin vacibliyini yetirir. Məsum şəxslər isə həmin Allahın «Sadiqlər» adlandırdığı insanlardır! Bu o deməkdir ki, hər «səhv edə biləcək» şəxs, məsum bir şəxslə birgə olmalı və ona itaət etməlidir ki, Məsum şəxs onu səhvlərdən uzaqlaşdırsın. Və bu müəyyən bir zamana məxsus olmayaraq, hər bir zamanda olmalıdır! Deməli, hər bir zamanın özünəməxsus «Məsumu» vardır. («Təfsiri-kəbir», c. 16, səh. 221)

45 – İmamət məqamının həqiqəti

İmamət təkcə zahiri bir hakimiyyət deyil, uca və əlçatmaz bir mənəvi, ruhani məqamdır (rütbədir). Məsum imam, müsəlmanların hakimi – dünyəvi rəhbəri olmaqdan əlavə, onların mənəvi cəhətdən din və dünyasının hidayət edənidir. İmam insanların ruhunu və təfəkkürünü islah edərək, doğru yola yönəldir. Peyğəmbər (s. ə)-ın dinini hərr təhrifdən qoruyaraq, hədəfinə yetirir. Xatırlayın ki, bu, Allah-Taalanın, İbrahim Xəlil (ə) peyğəmbərə peyğəmbərlik məqamından sonra, uzun-uzadı imtahanları qalib gəldikdə, bəxş etdiyi bir məqamdır. Lakin Həzrət İbrahim (ə) Allahdan bu rütbəni (imamət məqamını) öz övladları və nəsli üçün istədikdə, Allah ona bu məqamın zalım və günahkarlara qismət olmayacağını söylədi. Qurani-Kərim bu barədə buyurur: «İbrahimin Rəbbi onu bir neçə işlə sınadı. O (İbrahim) da, onları bütünlüklə yerinə yetirdi (imtahanlardan ü ağ çıxdı). Allah dedi: «Mən səni insanların imamı etdim!» (İbrahim) dedi: «Nəslimidəmi?» Allah-Taala buyurdu: «Mənim əhdim (imamət) zalımlara yetişməz!» Yəni sənin nəslindən ancaq məsumlara yetişər.»

Qeyd:

ründüyü kimi imamət yalnız və yalnız xalqa hakimiyyət etmək demək deyildir! Çünki imamət fəqət «hakimiyyətdə olmaq» kimi mənalandırılarsa, yuxarıda söylənilən «imamət rütbəsi», Həzrət İbrahim (ə) üçün mənasız və bihudə olardı. Diqqət etmək lazımdır ki, Həzrət İbrahim (ə) h vaxt hakimiyyətdə olmamışdır.

Biz inanırıq ki, bütün Ulul-Əzm peyğəmbərlər imamət rütbəsinə sahib olmuşlar. Onlar xalqın maddi və mənəvi rəhbəri idilər. Xüsusilə, İslam Peyğəmbəri (s. ə) Allah tərəfindən peyğəmbərlik rütbəsinə layiq görülən anda, imamət məqamına da, yüksəlmişdi. Onun vəzifəsi təkcə risalətin təbliği ilə sona yetişmirdi. O, xalqın maddi və mənəvi rəhbəri idi. Və Peyğəmbər (s. ə)-dən sonra imamət məqamı onun nəslindən olan məsum şəxslərə yetişdi.

Qeyd; «İmam»ın tərifinə diqqət etdikdə, aydın olur ki, bu məqama yüksəlmək bir sıra dəyərli, lakin olduqca ağır şərtlər tələb edir. İmam istər təqva (məsum - hər bir günahdan uzaq və pak olmaq), istər elm (bütün İslam maarifinə və göstərişlərinə ali şəkildə bələd olmaq və insanları, onların ehtiyaclarını hər bir zamanda və məkanda olduğu kimi dərk edərək, tanımaq) cəhətindən kamil olmalıdır.

46 – İmam bütün xəta və günahlardan pakdır

İmam hər bir səhv və günahdan uzaq və pak olmalıdır. Yuxarıda söylənilən ayədən (Bəqərə, 124) aydın olduğu kimi, məsum olmayan şəxs imam ola bilməz. Bundan əlavə, onu da qeyd etmək lazımdır ki, Peyğəmbərin dininin mühafizi olan (hər bir təhrif və xurafatdan qoruyan) imam, mütləq şəkildə, tam etimadlı bir şəxs olmalıdır. Çünki dinimizin bütün əsaslar və fərləri onun vasitəsilə (Peyğəmbər (s. ə)-dən sonra) xalqa təqdim olunur. Məhz elə bu səbəbdən də, İmamın hər bir «sözü», «əməli» və təqriri - «razılığı»[2] dini və şəri cəhətdənr bir şəxsə dəlil (sübut) sayılır.

47 – İmam dinin mühafizəçisidir

İmam, h bir vaxt «yeni din və şəriət» yaratmır. Həqiqətdə, onun vəzifəsi İslam Peyğəmbərinin (s. ə) şəriətini olduğu kimi qoruyub saxlamaq, onu təbliğ və təlim etməkdir! İmam (ə) insanları Məhəmməd Peyğəmbər (s. ə)-in dininə doğru çağıraraq, onları bu müqəddəs dinlə yaxından tanış edir.

48 – İmam ən elmli şəxsdir

İmam dinin bütün əsaslarını, fərlərini, hökmlərini, Quranın məna və şərhini olduğu kimi bilməli və anlamalıdır. Deməli, imam Allah tərəfindən ona bəxş olunan elmə və Peyğəmbər (s. ə)-in vasitəsilə öyrəndiyi təlimlərə əsasən ən elmli bir şəxs olmalıdır. Bəli, yalnız belə bir elmin sahibi insanların etimadını qazanaraq, İslamın həqiqətini anlatmaqda ənzəl yardımçı və rəhbər ola bilər.



1 2 3 4 5 next