Sionizm və onun törətdiyi problemlər



 

Hazırda yaxın Şərq problemi müasir dünyada həlli zəruri olan təxirəsalınmaz məsələlərdən biridir.

Mühafizəçilər, təbliğatçılar üçün nəzərdə tutulmuş bu kitabçada "Qərb dünyasından" beynəlxalq sionizmdən mənəvi ruh alan İsrailin hakim sionist dairələrinin təcavüzkar siyasəti öz əksini tapmışdır.

Sionizmin məhək daşı

Sülhsevər xalqlar üçün nifrət ideologiyası olan sionizm bir cərəyan kimi x1x əsrin sonunda yaranmışdır. Avstriya jurnalisti Teodor hertslin (1880- 1904) 1896- cı ilde nəşr etdirdiyi "Yəhudi dövləti" adlı kitabçası sionizmin ideoloji əsası oldu. Hertsl öz kitabçasında bu və ya digər ərazidə yəhudilərin cəmləşdirilməsi ideyasını təbliğ etmişdir.

Məlimdur ki, siyasi sionizm əsas ideyasını orta əsrlərdə genişləndirmiş dini sionizmdən əxz etmişdir. Dini sionizm güya Qüdsdəki Sion dağından yer kürəsinin müxtəlif guşələrinə yayılmış yəhudilərin geri qaytarılmasının labüdlüyü haqqındakı ideyanı inkişaf etdirir. Siyasi sionizm yarandığı gündən etibarən yəhudi məsələsinin proletariatın sinfi mübarizəsi çərçivəsində mümkün olan həlini inkar etmişdir. Geniş yəhudi kütləsinin siyasi ümumaroletar mübarizədən uzaqlaşdıran sionizm də yəhudi məsələsinin əsil həllindən uzaqdır.

Müstəmləkəçi inhisarların mənafeyini müdafiə edən ideoloqlardan Movəs hess, Pineker, Əhəd Qəam ilk dəfə Fələstində "Vahid yəhudi yaratmaq" planını irəli sürmüşdür. Sionizmin "mənəvi atası" sayılan hertsel isə bu planı fəlsəfi cəhətdən "əsaslandırmışdır". Bu nəzəriyyə xx əsrin əvvəllərində sionist filosof Martin Muber, 30- 40- cı illərdə isə David bən Qurion tərəfindən təkmilləşdirilmişdir.

Hertselin doktoranturasının əsil mahiyyəti, özünün xüsusi etirafına görə bundan ibarətdir ki, məsələnin nə ictimai, nə də istər ona bəzən bu don geydirilsə də dini məsələ saymaq olmaz. Bu məsələ mallidir, onu etmək üçün biz, hər şeydən əvvəl onu xalqların məsləhəti ilə həll ediləcək ümumdünya siyasəti məsələsinə çevirməliyik. Biz xalqıq, vahid xalqıq".[1]

Hertslin ideyası dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan yəhudiləri irqi əlamətlərinə görə birləşdirmək, yəhudi zəhmətkeşlərini onlararın yaşadıqları ölkələrdə geniş vüsət tapmış fəhlə hərəkatından ayırmaq və onlardan həmin hərəkata qarşı istifadə etmək məqsədini güddüyü üçün yuxarı təbəqələrin ağalığına böyük imkanlar açırdı. Digər tərəfdən isə dünyanın mühüm ticarət yollarının kəsişdiyi və o zaman zəifləşmiş Osmanlı imperiyasının tərkibinə daxil olan Fələstində "yəhudi milli ocağı yratmaq" ideyası Avropa ölkələri imperialist dairələrinin marağına səbıb olmaya bilməzdi.

X1x əsrin sonu, xx əsrin əvvəllərində yəhudi burjuaviyası Avropada və Amerika kimi kapitalist ölkələrinin iqtisadiyyatında güclü mövqe tuturdu. Onlarla bankı, yüzlərlə sənaye və ticarət müəssisəsini öz əlində cəmləşdirən burjuaviyası siyasi həyatda qüvvətli təsir gücünə malik idi. Yəhudi burjuaviyasının nümayəndələri maliyyə və bank krediti sahəsində böyük nüfuza malik idilər. Lena qızıl mədənlərinin sahibkarlarından olan baron horaton Kinoburq, çar naziri Vittenin xüsusi himayədarlıq göstərdiyi moskvalı banklar L. Polyakov, milyanerlərdən Vavelsberq, Varşavski, Vısotski, Qorvits, Kaqon, Slovberq və başqaları Rusiyada maliyyə oliqarxiyasının tipik nümayəndələri idilər. varidata sahib olan bu adamları yəhudilərin aşağı təbəqəsinin düşdüyü və yoxsulluq, hər cür qırğınlar və siyasi məhdudiyyət qətiyyən təsir etmirdi. K. Mrks hələ x1x əsrdə Qərbi Avropadakı müvafiq şəraitdən bəhs edərək yazmışdır: "Praktikada yəhudinin siyasi hakimiyyəti və onun hüquqları arasındakı ziddiyyət, hər yerdə siyasət və pul hakimiyyəti arasındakı ziddiyyətdir. Bu zaman ideyaca pul hakimiyyəti üzərində yüksələn siyasi hakimiyyət işdə onun köləsi olur".[2]



1 2 3 4 5 6 7 next